Πολιτική - Τιμή στο 1821

Το δημοκρατικό Σύνταγμα της Επιδαύρου

Τιμή στο 1821 — Thu, 03 Jun 2021 15:53:58 +0000

Η Α’ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου ή Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 15 Ιανουαρίου 1822) ήταν η πρώτη συνέλευση νομοθετικού σώματος του νέου Ελληνικού κράτους. Συνήθως αναφέρεται και ως Α’ Συνέλευση Επιδαύρου ή ως Α’ Εθνοσυνέλευση και έλαβε χώρα στη σημερινή περιοχή της Νέας Επιδαύρου Αργολίδας. Το δημοκρατικό Σύνταγμα της Επιδαύρου που ψήφισε η Εθνοσυνέλευση απεικόνισε τη βούληση των απανταχού Ελλήνων, κληρονόμων της ελληνικής δημοκρατικής παράδοσης που συνεχιζόταν αδιατάρακτα μέσω του συστήματος των κοινών, από την αρχαιότητα, ακόμη και διαμέσου της Τουρκοκρατίας. Η παράδοση αυτή καταλύθηκε μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, και με την εγκαθίδρυση της μοναρχίας, σύμφωνα με τις επιταγές της Ευρωπαϊκής απολυταρχίας.

Η διοργάνωση

Μετά την ανάληψη της στρατιωτικής αρχηγίας από τον Δ. Υψηλάντη και την κάθοδο στην Ελλάδα των φαναριωτών Αλ. Μαυροκορδάτου και Θ. Νέγρη, άρχισαν οι ετοιμασίες για μια εθνοσυνέλευση που θα αντικαθιστούσε προηγούμενους οργανισμούς όπως αυτόν της συνέλευσης των Καλτεζών.

Για την προετοιμασία έγιναν δύο τοπικές συνελεύσεις στην Στερεά Ελλάδα. Με εγκυκλίους κλήθηκαν αντιπρόσωποι στο Μεσολόγγι και την Άμφισσα την 14η Σεπτεμβρίου, εορτή Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. Η πρώτη, τοπική συνέλευση της Δυτικής Ελλάδος, τελείωσε την 9 Νοεμβρίου 1821, και η δεύτερη περί τα τέλη του ίδιου μήνα. Από εκεί προέκυψαν οργανισμοί διοίκησης και πληρεξούσιοι για την Εθνική Συνέλευση ή Εθνική Βουλή όπως λεγόταν.

Στην Πελοπόννησο αποφασίστηκε η ανασύσταση της Πελοποννησιακής Γερουσίας με συνεννοήσεις που έγιναν στη Βέρβενα και τη Ζαράκοβα. Εξέλεξαν πρόεδρο τον Υψηλάντη και κατήρτισαν οργανισμό ανάλογο με αυτό της Στερεάς.

Αρχικά ως έδρα της Εθνοσυνέλευσης είχε οριστεί από τον Υψηλάντη το Άργος, που προτιμήθηκε από την Τρίπολη όπου είχαν ξεσπάσει επιδημίες. Μετά από αναβολές και καθυστερήσεις οι πληρεξούσιοι ή «παραστάτες» ορκίστηκαν στην παλαιά εκκλησία του Αη Γιάννη του Άργους την 2 Δεκεμβρίου. Πανηγυρικό λόγο εκφώνησε ο διδάσκαλος του Γένους Νεόφυτος Βάμβας. Σταδιακά έφτασαν και οι καθυστερούντες εκπρόσωποι από τη Στερεά και ορισμένοι από την Πελοπόννησο και η Εθνοσυνέλευση άρχισε τις επίσημες εργασίες στις 20 Δεκεμβρίου 1821, στο χωριό Πιάδα. Η περιοχή μετονομάστηκε σε Νέα Επίδαυρος. Οι εργασίες της εθνοσυνέλευσης έληξαν στις 16 Ιανουαρίου 1822.

Εργασίες της Εθνοσυνέλευσης

Πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Στην εθνοσυνέλευση συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα (Ανατολική χέρσος Ελλάδα και Δυτική χέρσος Ελλάδα όπως ήταν χωρισμένη) καθώς και από τα νησιά Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά. Επίσης συμμετείχε, ψήφισε και υπέγραψε και αντιπρόσωπος των Αλβανών, αν και η Ελληνο-αλβανική συμμαχία είχε ήδη διαλυθεί.

Στην Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου γράφτηκε η «Διακήρυξις της Εθνικής Συνελεύσεως» (με την καθοριστική συμβολή του Αναστάσιου Πολυζωίδη), ορίστηκε ο τρόπος της προσωρινής λειτουργίας του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους και ψηφίστηκε την 1 Ιανουαρίου 1822 το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας, η «Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος», ή «Προσωρινό Πολίτευμα» σε κείμενο του Ιταλού Βιντσέντζο Γκαλλίνα (Vincenzo Gallina). Την επιτροπή που είχε οριστεί από τη Συνέλευση για τη συγγραφή του συντάγματος αποτελούσαν οι: Θεόδωρος Νέγρης, Γεώργιος Αινιάν, Δρόσος Μανσόλας, Ιωάννης Ορλάνδος, Πέτρος Σκυλίτζης, Α. Μοναρχίδης, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Ι. Κωλέτης, Φώτιος Καραπάνου, Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ’, Πανούτζος Νοταράς και Α. Κανακάρης.

Σε αυτό το Σύνταγμα, ορίστηκε και το εθνικό σύμβολο, η ελληνική σημαία. Το Σύνταγμα που ψηφίστηκε προέβλεπε προστασία των ατομικών ελευθεριών, την αντιπροσωπευτική αρχή καθώς και τη διάκριση των εξουσιών. Ορίστηκε ότι η «Διοίκησις» θα γινόταν από το «Βουλευτικόν» και το «Εκτελεστικόν», ενώ το «Δικαστικόν» θα ήταν ανεξάρτητο όργανο. Η απονομή δικαιοσύνης προβλεπόταν από τα «Κριτήρια» (τα δικαστήρια). Ανάμεσα στις βαρυσήμαντες αποφάσεις, ήταν η ανεξιθρησκεία και η κατάργηση της δουλείας. Στη Β’ Εθνοσυνέλευση Άστρους, το 1823 το Σύνταγμα αυτό βελτιώθηκε.

Ένα από τα σημαντικά σημεία της Πρώτης Εθνοσυνέλευσης είναι η έλλειψη αναφοράς στη Φιλική Εταιρεία. Το Προσωρινόν Πολίτευμα της Επιδαύρου, έδωσε προσωρινή λύση στο πρόβλημα της ηγεσίας του Αγώνα, με τον αντιαπολυταρχικό χαρακτήρα του και τη θέσπιση πολυαρχικής εξουσίας. Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος κατόρθωσε να γίνει ρυθμιστής της κατάστασης, έχοντας εξασφαλίσει για τον κύκλο του και για τους προκρίτους την εξουσία, ενώ αγνοήθηκαν ο Κολοκοτρώνης και ο Υψηλάντης. Έτσι δημιουργήθηκε ρήγμα στις σχέσεις μεταξύ στρατιωτικών και προκρίτων.

Του Συντάγματος προτασσόταν η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας Ελληνικού Έθνους, η οποία απευθυνόταν προς τους Ευρωπαίους. Στόχος ήταν να γίνει σαφές στην Ευρώπη, ότι η επανάσταση δεν είναι μία επιπόλαιη πράξη, αλλά μία συντονισμένη ενέργεια, που προκύπτει από την ανάγκη των Ελλήνων, να αποκτήσουν εθνική ταυτότητα και συνείδηση (έθνος) να γίνουν ένα ανεξάρτητο, οργανωμένο κράτος με Ευρωπαϊκό προσανατολισμό απέναντι σε μία τυραννική Οθωμανική αυτοκρατορία που παρακμάζει και αποτελεί πάντα απειλή για την ευρωπαϊκή ειρήνη. Οι Έλληνες με το Σύνταγμα που ψήφισαν ζητούσαν ουσιαστικά βοήθεια από την Ευρώπη και προσπαθούσαν να πείσουν ότι ο στόχος τους δεν ήταν αυτό που φοβούνταν οι μεγάλες δυνάμεις, δηλαδή η κοινωνική ανατροπή, αλλά η εθνική απελευθέρωση. «Τό ἑλληνικό έθνος, τό ὑπό την φρικώδη ὀθωμανικήν δυναστείαν, μή δυνάμενον νά φέρη τόν βαρύτατον καί ἀπαραδειγμάτιστον ζυγόν τῆς τυραννίας καί ἀποσεῖσαν αὐτόν μέ μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον διά τῶν νομίμων παραστατῶν του, εἰς ΄Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν, ἐνώπιον Θεού καί ἀνθρώπων, τήν πολιτικήν αὑτοῦ ύπαρξιν καί ἀνεξαρτησίαν». Το σύνταγμα θεωρείται ως φιλελεύθερο και δημοκρατικό, αν και αποτελούσε συμβιβασμό μεταξύ των στρατιωτικών ηγετών της Επανάστασης και των γαιοκτημόνων που κυριάρχησαν στην Πρώτη Εθνοσυνέλευση. Η δημιουργία ενός εκτελεστικού και ενός νομοθετικού σώματος δείχνει την επιθυμία των δύο αυτών κέντρων εξουσίας να διατηρήσουν μια πολιτική ισορροπία. Η ελληνική δημοκρατική παράδοση, που διασώθηκε και μέσα στην Τουρκοκρατία μέσω του συστήματος των κοινών, απεικονίστηκε στο Σύνταγμα. Βεβαίως χαρακτήρισαν το πολίτευμα προσωρινόν, όχι γιατί η Επανάσταση ήταν στην αρχή και το ελεύθερο ελληνικό κράτος δεν είχε ακόμη αναγνωρισθεί από τη διεθνή κοινότητα, αλλά κυρίως για να αποφευχθούν οι αντιδράσεις της Ιεράς Συμμαχίας σε μια Ευρώπη όπου κυριαρχούσε η απολυταρχία. Ο προσωρινός χαρακτήρας της πολιτικής συγκρότησης του Ιανουαρίου του 1822 αφήνει το ελληνικό σενάριο ανοικτό στη δράση των πρωταγωνιστών, εντός και εκτός της επαναστατημένης επικράτειας. Ως γνωστόν, το δημοκρατικό αυτό Σύνταγμα, και οι ανάλογες τροποποιήσεις του, καταλύθηκαν με την εγκαθίδρυση της μοναρχίας το 1832.

Πηγές
wikipedia
mixanitouxronou.gr
elekklesia.blogspot.com

Το άρθρο Το δημοκρατικό Σύνταγμα της Επιδαύρου εμφανίστηκε πρώτα στο Τιμή στο 1821.

ΔΥΟ ΕΛΛΑΔΕΣ ΘΑ ΕΟΡΤΑΣΟΥΝ ΤΟ 1821

Τιμή στο 1821 — Sat, 25 Jul 2020 17:06:52 +0000

Η Τιμή στο ’21 γιορτάζει την επανάσταση του 1821

Η πρόσφατη εμφάνιση, στο ελληνικό προσκήνιο, της ΤΙΜΗ ΣΤΟ ’21, της αυθόρμητης αυτής κίνησης, που αναπτύχθηκε με χειμαρρώδεις ρυθμούς σε ελάχιστο χρόνο, και που έθεσε ως ακρογωνιαίο λίθο της ύπαρξής της την απόδοση τιμών στους ήρωες της Επανάστασης του 1821, όπως τους αξίζει, καθώς και το σεβασμό στη μακραίωνη ιστορία των Ελλήνων, είχε και ένα μη αναμενόμενο αποτέλεσμα: τη συνειδητοποίηση, δηλαδή, της ύπαρξης μιας δυαδικής Ελλάδας.

O δυαδισμός αυτός αναδύεται καταρχήν μέσα από τις γνωστές ιδεοληψίες, που εκκόλαψε το διεθνές οικονομικό σύστημα της παγκοσμιοποίησης, και που είχαν ως επίκεντρο το σχεδιασμό μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Και κατά δεύτερο λόγο, ο δυαδισμός αυτός συμπληρώνεται μέσα από την ισχυροποίηση του κράτους-έθνους, που είναι το αποτέλεσμα της υποχώρησης της παγκοσμιοποίησης σε ολόκληρη την υφήλιο και που φαίνεται ότι ματαίωσε, προς το παρόν τουλάχιστον, την προώθηση της ιδέας για παγκόσμια διακυβέρνηση.

Πράγματι, τώρα, οι εξελίξεις τρέχουν γρήγορα, καθώς η μία μετά την άλλη οι οικονομίες στον πλανήτη μας, επιβάλλουν έλεγχο των συνόρων, ενισχύουν την εθνική οικονομική δραστηριότητα, περιφρουρούν την εθνική τους κυριαρχία και υπογραμμίζουν τη σημασία των ιδιαιτεροτήτων της θρησκείας, της γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού τους.

Παραδόξως, όμως, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να έχει επιλέξει αντίστροφη πορεία, υπογραμμίζοντας σε κάθε ευκαιρία τα πλεονεκτήματα, που δήθεν εξασφαλίζει η πολυπολιτισμικότητα. Έτσι, η χώρα μας αποτελεί την εξαίρεση στην Ευρώπη, αγνοώντας όμως κατάφωρα τη συντριπτικά αντίθετη βούληση της πλειοψηφίας των Ελλήνων.

Ο επικίνδυνος, από κάθε πλευρά, αυτός ο δυαδισμός, ανάμεσα στις ελληνικές κυβερνήσεις και στο λαό, εμφανίστηκε με ιδιαίτερη ένταση, στο διάστημα της τελευταίας κυρίως δεκαετίας.

Ήταν η υπογραφή των εγκληματικών μνημονίων, που υποθήκευσαν το παρόν και το μέλλον της χώρας, ήταν η πραξικοπηματική μεταβολή του όχι σε ναι, στο δημοψήφισμα του 2015 και ήταν η υπογραφή της συνθήκης των Πρεσπών, που όχι μόνο αγνόησε, αλλά και χλεύασε τη βούληση της συντριπτικής πλειονότητας των Ελλήνων.

Πρόκειται, ασφαλώς, για περιπτώσεις ασυμφωνίας, ανάμεσα σε κυβέρνηση και πολίτες, με σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην πορεία της χώρας, που ωστόσο δεν θέτουν σε άμεσο κίνδυνο, προς το παρόν τουλάχιστον, την εθνική της επιβίωση. Αντιθέτως, ο δυαδισμός, όπως αυτός διαγράφεται, στα πλαίσια του εορτασμού της επετείου του 1821, ανάμεσα στην Επιτροπή Ελλάδα ‘21 και στην Τιμή στο ‘21, απειλεί να διαβρώσει τα θεμέλια του ελληνικού έθνους, να εξαφανίσει την Ελλάδα από το πρόσωπο της Γης και να σβήσει από τις μνήμες της ανθρωπότητας τη μοναδική ελληνική παρουσία.

Εδώ και αιώνες οι εχθροί μας, με πρόσχημα την αμφισβήτηση της ιστορικής μας συνέχειας, χάλκευσαν θεωρίες, με στόχο την εξασφάλιση πρόσβασης στα εδάφη και στις θάλασσές μας. Τους αντιμετωπίζαμε, όμως, σύσσωμοι, οι Έλληνες, εντός και εκτός της χώρας, ως εχθρούς τους έθνους μας, και καταγγέλλαμε χωρίς δεύτερη σκέψη τις γελοίες απόψεις τους. Επικεφαλής της προσπάθειας αποδόμησης της ιστορίας μας ήταν ο γνωστός απατεώνας Φαλμεράιερ και, στη συνέχεια, οι διαχρονικοί του κλώνοι.

Τώρα, όμως, αυτό που τρομάζει και που δικαιολογεί αγωνιώδη ερωτήματα τα οποία, όμως, παραμένουν αναπάντητα, είναι το γεγονός της σιωπηρής αποδοχής αυτών των ανιστόρητων και τόσο επικίνδυνων, για την Ελλάδα, απόψεων.

Συγκεκριμένα, όσο και αν φαίνεται απίστευτο, όσο και αν είναι αδιανόητο, αποτελεί ωστόσο τη νέα θλιβερή μας πραγματικότητα. Το ότι, δηλαδή, στους κόλπους της Επιτροπής Ελλάδα 21, έχουν επίσημα προσκληθεί γνωστοί ανθέλληνες, στους οποίους και προσφέρθηκε βήμα, για την απόδοση τιμών στους ήρωες του 1821.

Και μάλιστα, αν δεν πρόκειται για σύμπτωση, που δύσκολα οπωσδήποτε, θα μπορούσε να υποστηριχθεί, φαίνεται ότι έχουν επιλεγεί, αυτοί οι ανθέλληνες, με τρόπο που να αλληλοσυμπληρώνονται οι απόψεις τους, έτσι ώστε ο συνδυασμός τους να επιτυγχάνει την πλήρη αποδόμηση της ιστορίας μας.

Ειδικότερα, κάποιοι από αυτούς, τους παραχαράκτες της ιστορίας μας, ανέλαβαν να υποβαθμίσουν και να προσβάλλουν τους ήρωες του 21, ενώ σε άλλους ανατέθηκε ο ρόλος αμφισβήτησης του περιεχομένου της τουρκικής σκλαβιάς των 400 ετών, της άρνησης της καθολικότητας της εθνικής εξέγερσης, και τέλος βέβαια, και αυτός της απόδειξης ασυνέχειας στην πορεία του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Η ύπαρξη της Ελλάδας συρρικνώνεται, έτσι, σε 200 μόνο χρόνια.

Για την εμπέδωση αυτών των αβάσιμων απόψεων, και εκκινώντας από την υπόθεση ότι ο μέσος Έλληνας έχει ελλιπείς, συγκεχυμένες, αλλά και εσφαλμένες γνώσεις σχετικά με την Επανάσταση του 1821, επιχειρήθηκε και πρόσφατη δημοσκόπηση, με την πιθανή πρόθεση να δικαιολογήσει την αναθεώρηση της ιστορίας μας. Τα αποτελέσματά της, ωστόσο, όχι μόνο δεν επαλήθευσαν τις παραπάνω ανιστόρητες απόψεις, αλλά και επιπλέον απέδειξαν την ύπαρξη βαθιάς εθνικής συνείδησης στη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού.

Έτσι, στην πατρίδα μας συμβιώνουν δύο Ελλάδες, όπως αυτές αναδείχθηκαν μέσα από τις προδιαγραφές των δύο διαφορετικών εορτασμών, για το 1821.

Η πρώτη από αυτές, η επίσημη κυβερνητική, αριθμεί ζωή μόλις 200 ετών. Εμφανίζεται, έτσι, μια Ελλάδα αποκομμένη από τους μεγαλειώδεις προγόνους της, αυτούς δηλαδή που προσκυνά ευλαβικά το σύνολο των πολιτισμένων και μορφωμένων κατοίκων της υφηλίου.

Η κακόμοιρη αυτή Ελλάδα έχει απαρνηθεί το κρυφό σχολειό, αλλά και τα 400 χρόνια του τουρκικού ζυγού, μια και αποδέχεται ότι «οι Έλληνες περνούσαν ζωή χαρισάμενη, αγκαλιά με τους Τούρκους».

Αυτή η Ελλάδα απεχθάνεται τις σημαίες και κάθε μορφής εθνικά σύμβολα. Πρόκειται για τη φτωχή και κατατρεγμένη Ελλάδα, που δεν έχει μοίρα στον ήλιο, που έχει καταντήσει έρμαιο των εκάστοτε συμφερόντων εχθρών και φίλων, και που θυμίζει πλαστελίνη, λαμβάνοντας τη μορφή των εκάστοτε καταχθονίων σχεδίων των ανθελλήνων, απανταχού της Γης.

Είναι η Ελλάδα, που δέχεται να «συζητήσει για τις (δήθεν) πολλές ερμηνείες της ιστορίας μας», αυτές δηλαδή που την παραχαράσσουν, και που διακηρύσσει ότι επιδιώκει «ήρεμη και αντικειμενική αντιμετώπιση της Επανάστασης του 21». Είναι η Ελλάδα, που επιλέχθηκε για να τιμήσει την Επανάσταση του 21 με «πολυπολιτισμικότητα», και με ανεξέλεγκτα σύνορα, που παραπέμπουν σε πληθυσμούς, όπως τους οραματίστηκε η διαταραγμένη προσωπικότητα του Γκουντενχοφ Καλέργη.

Υπάρχει, όμως ευτυχώς, και μια δεύτερη Ελλάδα, και είναι αυτή, που πρόσφατα αναδείχθηκε μέσα από την ΤΙΜΗ στο 21.

Είναι η Ελλάδα που σέβεται τους ήρωες του’21, που θέλει να τους τιμήσει με όσα μέσα διαθέτει, και που συγκινείται στο άκουσμα του εθνικού ύμνου και στο κυμάτισμα της γαλανόλευκης. Είναι η Ελλάδα, που θέλει τα παιδιά της να ανατραφούν, με την ιστορία της πατρίδας τους, τα έπη, τις νίκες και τις ιδιαιτερότητες της φυλής τους.

Είναι η Ελλάδα, που αρχίζει να ζει από πολύ νωρίς και να μεγαλουργεί, μέσα στους αιώνες, που είναι περήφανη για τα επιτεύγματα των προγόνων της, και που απαιτεί το σεβασμό της υφηλίου, για τον πολιτισμό που της χάρισε. Είναι η Ελλάδα που αγκαλιάζει τα αδέλφια της, απανταχού της υφηλίου και που θρηνεί για τη γενοκτονία των Ποντίων, για τον αφανισμό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, για τη σφαγή της Χίου, αλλά και για τα παράνομα δώρα που προσφέρθηκαν στα Σκόπια.

Είναι η Ελλάδα που απαιτεί εθνική κυριαρχία, και που ονειρεύεται να ζήσει με συνθήκες έθνους-κράτους και όχι με παγκοσμιοποίηση. Είναι η Ελλάδα που θλίβεται για την τύχη των λαθρομεταναστών, που θα ήθελε να μπορεί να εξασφαλίσει άσυλο σε όλους αυτούς τους απόκληρους της ζωής, αλλά που τα πολύ περιορισμένα μέσα της την αναγκάζουν σε επιλογές. Οπότε και θεωρεί απολύτως δικαιολογημένη την προτίμησή της για τους Έλληνες και όχι για τους αλλοδαπούς.

Αλλά τι ποσοστά πολιτών εξασφαλίζει η καθεμία από αυτές τις δύο Ελλάδες;

Οι Έλληνες είναι δεμένοι με το ένδοξο παρελθόν τους και απεχθάνονται τις αποκαθηλώσεις των ηρώων τους, τους εθνομηδενιστές και τις νεολογικές θεωρήσεις της ιστορίας τους.

Αυτά αποδεικνύουν τα πολύ χαμηλά ποσοστά αποδοχής της Επιτροπής Ελλάδα 21, σε δημοσκόπηση του ΠΑΜΑΚ, και σε αντίθεση με τα πολύ υψηλά ποσοστά της παραδοσιακής ερμηνείας της ιστορίας μας, όπως αυτά εμφανίζονται στην πρόσφατη δημοσκόπηση του ΚΕΦΙΜ-MARC (Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών-Μάρκος Δραγούμης), με το ερώτημα «Τι πιστεύουν οι Έλληνες για το 1821».

Και έτσι εξηγείται και η αθρόα και συνεχής προσέλευση Ελληνίδων και Ελλήνων υποστηρικτών στο ΤΙΜΗ στο 21, που σύντομα θα έχει και σχετικά αποτελέσματα από δική της δημοσκόπηση.

Όμως, η ύπαρξη και η μακροχρόνια συντήρηση δυισμού μιας τόσο επικίνδυνης μορφής, που χωρίζει την Ελλάδα στα δύο, δηλαδή σε ολιγάριθμους κυβερνητικούς, που παίρνουν εν ψυχρώ αποφάσεις αντίθετες με την σαφώς εκφρασμένη βούληση του λαού, και στους πολλούς που τις υφίστανται, είναι προάγγελος κοινωνικών εκρήξεων, υποβαθμίζει τη δημοκρατία και περιορίζει την ευημερία, γι’ αυτό και επιβάλλεται να αντιμετωπιστεί όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Άρθρο της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη. Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «εστία της 21.07.2020 με τον τίτλο «Οι δύο Ελλάδες θα εορτάσουν χωριστά το 1821».

Το άρθρο ΔΥΟ ΕΛΛΑΔΕΣ ΘΑ ΕΟΡΤΑΣΟΥΝ ΤΟ 1821 εμφανίστηκε πρώτα στο Τιμή στο 1821.

Η Κρήτη το 1821 και οι Χαϊνηδες

Τιμή στο 1821 — Thu, 23 Jul 2020 13:52:36 +0000

Ο Κρητικός αγώνας το 1821 είναι εν πολλοίς άγνωστος, και μια άγνωστη πτυχή του ήταν οι Χαϊνηδες. Η Κρήτη το 1821 και οι Χαϊνηδες θα αποτελέσουν αντικείμενο του παρακάτω άρθρου.

ΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Ο κάθε τόπος, μικρός ή μεγάλος, και οι άνθρωποί του ιστορούν. Παράγουν, δηλαδή, κάθε στιγμή μορφές, δράσεις αισθήματα, γεγονότα, ιδέες. Οι Κρήτες από τα αρχαιότατα χρόνια έδιναν στις ιδέες τους ένα ξεχωριστό αλλά συγκεκριμένο νόημα. Καθ’ όλη τη μακραίωνη και πολυκύμαντη ιστορία τους ανέδειξαν και επέδειξαν έναν «ίδιον τρόπον» σε όλες τις εκφράσεις της ζωής τους. Έτσι και το φιλελεύθερο φρόνημα έχει μια ιδιαιτερότητα για τους Κρητικούς. Ο ξεχωριστός κρητικός συγγραφέας Παντελής Πρεβελάκης γράφει: «Πολλοί μιλούν σήμερα κι ακόμα περισσότεροι φλυαρούν για ελευθερία. Για τον Κρητικό η ελευθερία δεν υπήρξε κούφια λέξη. Οι αδιάκοποι αγώνες του κατά του ξένου δυνάστη του αποκάλυψαν το ιερό, το συγκεκριμένο της νόημα». Οι ανυποχώρητοι αγώνες, η ομόνοια και η ομοψυχία του λαού της, το φιλελεύθερο και ηρωικό φρόνημα ελευθέρωναν την Κρήτη. Αυτό είναι το νόημα της Κρητικής Ελευθερίας.

Η Κρήτη στην Τουρκοκρατία

Από τους πρώτους κιόλας χρόνους της τουρκικής εισβολής στην Κρήτη πολλοί νέοι κατέφυγαν στα βουνά, από όπου κινούσαν και προσέβαλλαν τους Τούρκους με νυκτερινές καταδρομές. Οι Τούρκοι τους ονόμαζαν χαΐνηδες (από την αραβική λέξη χαΐν, πού σημαίνει τον επίβουλο, τον προδότη, τον αχάριστο, κ.τ.λ.). Ό αριθμός των χαΐνηδων πληθύνθηκε μετά την άλωση του Χάνδακα και την οριστική υποταγή της Κρήτης. Ήταν κάτι ανάλογο με τους κλέφτες της άλλης Ελλάδας, μολονότι το φαινόμενο δεν πήρε ποτέ αυτή την έκταση στην Κρήτη. Οι περισσότεροι χαΐνηδες στην Κρήτη είχαν λόγους προσωπικούς. Ήταν οι εκδικητές φοβερών οικογενειακών αδικημάτων, πού οι Τούρκοι είχαν διαπράξει εις βάρος μελών της οικογένειας τους. Μετά την άλωση του Χάνδακα οι χαΐνηδες κατέφυγαν στα τρία απόρθητα φρούρια, της Γραμπούσας, της Σούδας και της Σπιναλόγκας. Μετά την άλωση και των φρουρίων αυτών (1715) βρήκαν καταφύγιο στα βουνά και στα μοναστήρια. Ή ζωή τους ήταν μια συνεχής και άγρια διαμαρτυρία. Ακόμη και ιερείς αναφέρονται μεταξύ τους. Σε έγγραφο της 1 Σεπτεμβρίου 1672 αναφέρεται ότι ό παπά – Τζανής, τέως κετχουντάς του Καστελλίου Μεραμπέλλου, έγινε χαΐνης και κατέφυγε στη Σπιναλόγκα. Η Κρήτη το 1821 και οι Χαϊνηδες μαζί με άλλους πατριώτες ξεσηκώθηκαν και η επανάστασή τους κατεστάλη μόνο μετά από δεκαετή αγώνα, και με τη συνδρομή του Ιμπραήμ.

Ύστερα από την επανάσταση του 1821 και τη δημιουργία του πρώτου σύγχρονου ελληνικού κράτους, ορισμένοι ιστορικοί θέλησαν να αποκρύψουν μια χρυσή σελίδα της κρητικής ιστορίας. Τον μεγαλειώδη ξεσηκωμό του απομονωμένου και εξανδραποδισμένου κρητικού λαού κατά των Τούρκων το 1821.

Ορισμένοι άλλοι ιστορικοί ή «ιστορούντες» επιδόθηκαν για διάφορους λόγους στην αποσιώπηση γεγονότων και προσώπων και στην υποβάθμιση της Κρητικής Επανάστασης του 1821-1830. Ουδέν αναληθέστερον όπως αποδεικνύουν τα ντοκουμέντα που έφερε και φέρνει στο φως η σύγχρονη ιστορική έρευνα.

ΚΡΗΤΕΣ προ του 1821

Η Κρήτη ύψωσε τη σημαία της ελευθερίας ενάντια στους Τούρκους το 1770 και δεν την υπέστειλε παρά μόνον όταν την κατέκτησε και ενώθηκε με τον εθνικό κορμό.

Είχαν περάσει μόλις εκατό χρόνια, από το 1669 που κατελήφθη ύστερα από ένα σκληρό και μακροχρόνιο αγώνα από τους Τούρκους αφού είχε περάσει τετρακόσια πενήντα χρόνια βενετσιάνικης δουλείας με 126 επαναστάσεις.

«Από κακόν εις χειρότερον επέσασιν οι μαύροι και δεν κατέχουσιν να πουν, Τούρκοι ειν΄ καλλιά ή Φράγκοι!» όπως έγραψε ο ποιητής του Κρητικού Πολέμου, Μαρίνος Τζάνε Μπουνιαλής.

Οι νέοι κατακτητές ήταν σκληρότεροι από τους προηγούμενους. Η τουρκική κατάκτηση δημιούργησε ένα κλίμα ζόφου στην Κρήτη. Οι απώλειες από τις κακουχίες του εικοσιπενταετούς πολέμου, οι αιχμαλωσίες του ανθού του πληθυσμού, ο εξαναγκασμός του ενός τρίτου του εναπομείναντος χριστιανικού πληθυσμού σε εξισλαμισμό, συντέλεσαν στην δραματική μείωση των Ελλήνων στο νησί.

Η κοινωνική και οικονομική οργάνωση διαλύθηκε. Η πνευματική άνθηση του τελευταίου αιώνα της Βενετοκρατίας, η περίφημη Κρητική Αναγέννηση των Γραμμάτων και των Τεχνών καταστράφηκε.

Για εκατό περίπου χρόνια η Κρήτη ήταν μια έρημη χώρα.

Τα φοβερά γενιτσαρικά τάγματα σκόρπιζαν τον τρόμο, το θάνατο, την ταπείνωση και τον κατατρεγμό.

Η επιβίωση του χριστιανικού πληθυσμού, γράφουν οι ξένοι περιηγητές της εποχής στην Κρήτη, ήταν εφιαλτική.

«Η Κρήτη υπήρξε προ του 1821 η χειρότερη διοικούμενη επαρχία της Τουρκικής Αυτοκρατορίας» γράφει ο Άγγλος Ιστορικός Σμίθ».

1770 η πρώτη μεγάλη εξέγερση

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα οι Κρήτες επαναστάτησαν το 1770, 50 χρόνια πρίν το 1821, στα Σφακιά με επικεφαλής τον μεγάλο Κρητικό Ιωάννη Βλάχο, τον μαρτυρικό Δασκαλογιάννη.

Κι όταν μετά ένα χρόνο η επανάσταση ηττήθηκε, δεν κάμφθηκε το φρόνημα.

Τολμηροί και φιλελεύθεροι νέοι, οι Χαϊνηδες πήραν τα όπλα και όπως γράφει ο Στέφανος Ξανθουδίδης, «ετιμώρουν τους θρασύτερους και ωμότερους των τυράννων αυτών και ούτω τα όργανα αυτά της Νεμέσεως συνεκράτου δια του φόβου της τιμωρίας και εμετρίαζαν την σκληρότητα των βασανιστών».

Εκρηξη επανάστασης του ’21 στην Κρήτη

Εν τω μεταξύ έφταναν στην Κρήτη τα φλογερά κηρύγματα της Φιλικής Εταιρείας και πολλοί Κρήτες διανοούμενοι, έμποροι, ιερωμένοι και εύποροι χωρικοί μυήθηκαν στο πνεύμα του γενικού ξεσηκωμού. Χαϊνηδες και Φιλικοί, φιλοπάτριδες χωρικοί, μοναχοί και ιερωμένοι θα πρωτοστατήσουν στον Κρητικό ξεσηκωμό που αποφάσισε η γενική επαναστατική επιτροπή των Σφακιανών στις 7 Απριλίου 1821 στα Γλυκά Νερά και στις 15 Απριλίου στην Παναγία τη Θυμιανή, την Αγία Λαύρα της Κρήτης.

Παρά τη σκληρή αντίδραση των Τούρκων η επανάσταση εξαπλώθηκε σαν τη φωτιά σ’ όλη την Κρήτη. Οι Τούρκοι κατανικούμενοι κλείστηκαν στα μεγάλα Κάστρα του Ηρακλείου, του Ρεθύμνου, των Χανίων και της Σητείας. Όλη η Κρήτη ήταν ελεύθερη μέχρι το Μάιο του 1822, όταν οι ανήμποροι να υποτάξουν την επανάσταση Τούρκοι κάλεσαν τον Αιγύπτιο Μωχάμεντ ΄Αλυ από τον οποίο ζήτησε βοήθεια ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Δ΄. Ύστερα από πολυαίμακτο δεκαετή αγώνα η επανάσταση στην Κρήτη τελείωσε με τεράστιες θυσίες, αδικαίωτη.

Συνθήκες μετά την Επανάσταση

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου στις 22 Ιανουαρίου 1830 άφηνε την Κρήτη εκτός των ορίων του Νέου Ελληνικού Κράτους, στην απόλυτη δικαιοδοσία του Σουλτάνου, με την ψευδή δικαιολογία ότι στο πρωτόκολλο συμπεριελήφθησαν μόνο οι επαναστατημένες περιοχές της χώρας ενώ η Κρήτη δήθεν “δεν εκινήθη παντάπασιν”, όπως απάντησε σε σχετικό ερώτημα ο βουλευτής ΛΟΝΤΟΣ, στην εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, ενώ αντίθετα ήταν σε διαρκή επανάσταση, με προσφορά ποταμών αιμάτων των παιδιών της εντός και εκτός ΚΡΗΤΗΣ…

Επανάσταση και Μεγάλες Δυνάμεις

Αντίθετα η επανάσταση στην Πελοπόννησο είχε το 1827 εντελώς εκπνεύσει γιατί ο Ιμπραήμ την είχε λεηλατήσει και έπρεπε οι ναύαρχοι ΚΟΔΡΙΚΤΟΝ, ΧΕΫΔΕΝ και ΔΕΡΙΓΝΥ να καταστρέψουν ολοκληρωτικά τον αιγυπτιακό στόλο, στο Ναβαρίνο, για να νεκραναστηθεί η ελληνική επανάσταση.

Η αδυναμία λοιπόν της ελληνικής πολιτικής να επιβάλει την Ένωση της Κρήτης με το νέο Ελληνικό Κράτος και η αγγλική πολιτική, που ήθελε μια Κρήτη αποκλειστικά δική της βάση για την εξάπλωση της επιρροής της Αγγλίας στη Μέση Ανατολή, συνετέλεσαν σ’ αυτήν την εξέλιξη.

Οι Εγγλέζοι άλλωστε θεωρούσαν ότι ο Καποδίστριας ήτανε πράκτορας των Ρώσων και σε περίπτωση Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα, θα διευκόλυνε την κάθοδο των ανταγωνιστών τους Ρώσους στο Αιγαίο και έτσι έκαναν τα πάντα να την αποτρέψουν με την βοήθεια των ντόπιων ενεργουμένων τους.

Η ενοχή της τότε ελληνικής πολιτείας η οποία κάτω από τις εντολές των Εγγλέζων εγκατέλειψε την Κρήτη στην τύχη της, κρύφτηκε πίσω από το άλλοθι του ανυπόστατου ψεύδους ότι δήθεν η Κρήτη “εν εκινήθη παντάπασιν”.

83 χρόνια μετά – Ενωση με την Ελλάδα

Έπρεπε δε να περάσουν 83 ολόκληρα χρόνια, την 1η Δεκεμβρίου 1913, για να ενωθεί τελικά η Κρήτη με την Ελλάδα, μετά από σκληρές αιματηρές θυσίες και ολοκαυτώματα του κρητικού λαού.

Τι έγινε όμως μέσα σ’ αυτή την καθοριστική δεκαετία για την εξέλιξη του Κρητικού Ζητήματος.

Ποιος γνωρίζει σήμερα ότι η Κρήτη χωρίς ουσιαστική βοήθεια είχε ελευθερωθεί με τις πενιχρές ίδιες δυνάμεις αλλά με τον δικό της «ίδιον τρόπον».

Χαϊνηδες οι Κρητικοί αγωνιστές

Όλοι μιλάμε σήμερα για αρματολούς και κλέφτες, γιατί δεν μιλάμε για τις μεγάλες προσωπικότητες των αληθινών επαναστατών της Κρήτης τους Χαϊνηδες.

Γιατί δεν γνωρίζει ο κρητικός λαός τους μυημένους στην Φιλική Εταιρεία Κρήτες;

Γνωρίζουμε την Αγία Λαύρα, τις επαναστατικές συγκεντρώσεις στην Καλαμάτα και την Αρεόπολη. Αγνοούμε όμως τα σηκωμένα φλάμπουρα των Κρητικών στα Γλυκά Νερά και στην Παναγία τη Θυμιανή στα Σφακιά. Ποιος έχει μιλήσει για τα Τουρκικά Τάγματα των γενίτσαρων και τους φοβερούς γενίτσαρους Αγρολίδη στη Μεσσαρά και Αλιδάκη στον Αποκόρωνα.

Υπάρχει πλήρης άγνοια για την Καγκελαρία των Σφακιών για τις μεγάλες μάχες σ’ όλες τις περιοχές της Κρήτης. Οπως και για τις αιματηρές σφαγές χριστιανών στο Ηράκλειο, στα Χανιά και στο Ρέθυμνο και των 6 επισκόπων στο Ηράκλειο.

Οι ηρωικές μορφές των Χάληδων, του κρυπτοχριστιανού Μιχάλη Κουρμούλη, του Δημήτρη Λογίου, του Ξωπατέρα του Μανώλη Καλάκη, του Σταυρούλη Νιώτη του Σταύρου Ξετρύπη, του Μιχάλη Κόρακα κ.α. δεν αναφέρονται δίπλα στους υπόλοιπους Έλληνες ήρωες της επανάστασης του 1821. Αλλά αγνοούμε και τις μεγάλες οικογένειες των Γιαννάρηδων, των Κουτσούρηδων, των Τσουδερών, των Λεράτων, των Βλάχων, των Σαρρήδων, των Παλμέτηδων κ.ά. που πρόσφεραν βαρύ τίμημα για την ελευθερία.

Συμμετοχή των Κρητών στην Επανάσταση του 1821

Σημαντικά γεγονότα που τεκμηριώνουν την συμμετοχή των Κρητικών στην επανάσταση του 1821 είναι ο πρωταγωνιστικός ρόλος των Κρητών στα επαναστατικά γεγονότα στην Πελοπόννησο και την Ρούμελη. Κρήτες στην Εξοδο του Μεσολογγίου, Κρήτες στη μάχη στο Μανιάκι, Κρήτες στην μάχη στους Μύλους Αργολίδας. Ο Μακρυγιάννης μάλιστα, έγραψε ότι “τους Μύλους τους κρατούν ο Υψηλάντης με τους Κρητικούς”. Κρήτες στη Μάχη στον Ανάλατο, στο Φάληρο με τον Καραϊσκάκη κλπ…) και πολλά άλλα που είναι άγνωστα σήμερα.

Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο πρέπει να τα περιλάβει, επιτέλους, στα διδακτικά βιβλία της ιστορίας, που σήμερα ένοχα σιωπούν. Μπορεί να αναδείξει και να εκλαϊκεύσει όλα τα γεγονότα της άγνωστης περιόδου 1770 έως το 1843, μέχρις ότου δηλαδή ένας άλλος Κρητικός, ο μαχητής της Γραμπούσας, ο Δημήτριος Καλλέργης, μαζί με τον Μακρυγιάννη επέβαλλαν ουσιαστικά στο βασιλιά Όθωνα, την νύχτα της 3ης Σεπτεμβρίου την αποδοχή του πρώτου Συντάγματος της χώρας.

Πηγή : Δημ. Κ. Σαρρής <Κρήτη και 1821: Απάντηση σε ανιστόρητους> εφημ. ΠΑΤΡΙΣ

Το άρθρο Η Κρήτη το 1821 και οι Χαϊνηδες εμφανίστηκε πρώτα στο Τιμή στο 1821.