(Άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στη σημερινή Θεσσαλονίκη)
Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη 3.10, 2026
==========================================
Οι αγωνίες και οι εναντίον αντιδράσεις, σχετικά με το πόσο καταστρεπτική ήταν η εικόνα μας στη Δύση, εξαιτίας της χρήσης του λιγνίτη στην Ελλάδα, εντάθηκαν τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα με την ανερχόμενη σημασία της πράσινης ανάπτυξης και των ανεμογεννητριών, που άρχισαν να καταλαμβάνουν κάθε ελεύθερη γωνιά, αλλά και να απαιτούν ολοένα και περισσότερο χώρο, φούντωνε και η αγωνία για τον εμφανή πια κίνδυνο να χαρακτηριστεί η χώρα ως «ανεπαρκώς δυτική», ακριβώς επειδή χρησιμοποιούσε ακόμη, λιγνίτη. Έτσι, ήδη από το 2022, και ενώ οι χώρες της ΕΕ, όχι μόνο ανέβαλαν την καταστροφή των εγκαταστάσεων εξόρυξης λιγνίτη για το 2038 (Ιταλία), αλλά επιπλέον προέβαιναν και σε επενδύσεις επέκτασής του (Γερμανία), στην Ελλάδα, έντρομοι για τη «δυτική μας φήμη», στραφήκαμε με κάθε δυνατό μέσο εναντίον του λιγνίτη. Σίγουρα, το μένος των αρμοδίων εναντίον του λιγνίτη, που δεν συμμεριζόταν φυσικά από τον ελληνικό λαό, δεν είχε ως αποκλειστική ερμηνεία την αγωνία περί της καθαρότητας της δυτικής μας εικόνας. Υπήρχε, πιθανότητα, και πλήθος ξένων και εγχωρίων συμφερόντων, που ανέμεναν επιτακτικά να εξυπηρετηθούν, χάρι στην εξαφάνιση του λιγνίτη.
Έτσι, πριν από μερικές εβδομάδες, η καθημερινή και εντέχνως διατηρούμενη τροφοδοσία μίσους και απαξίωσης εναντίον του λιγνίτη, κατέληξε σε, όντως, απίστευτο σκηνικό, με χαρακτηριστικά βιβλικής καταστροφής. Αφιονισμένοι καταστροφείς, με μπαλτάδες και βαριοπούλες, εμφανίστηκαν ξαφνικά στο ορυχείο της Μαυροπηγής, στην Πτολεμαΐδα, και άρχισαν να καταστρέφουν με απίστευτη μανία, όχι απλώς το λιγνιτικό προϊόν, αλλά συθέμελα και την παραγωγική του ικανότητα. Με ανείπωτη μανία καταστροφής, εναντίον του «εθνικά επικίνδυνου» εχθρού μας, του λιγνίτη, και προκειμένου να εξαφανιστεί από προσώπου γης, έτσι που ποτέ, μα ποτέ πια να μην αποτελέσει ελπίδα αναβίωσης και κάλυψης σχετικών αναγκών, επιτελέστηκε το «θεάρεστο» αυτό έργο, κάτω από τις ανείπωτης έκτασης αντιδράσεις απελπισίας των κατοίκων της οικτρά δοκιμαζόμενης περιοχής.
Οι καταστροφείς, ουδόλως πτοήθηκαν από τις αντιδράσεις των πέριξ κατοίκων, που έβλεπαν να εξαφανίζεται η πηγή επιβίωσής τους, ούτε από την προσφυγή 50 πολιτών ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, ούτε από την αντισυνταγματικότητα των καταστρεπτικών ενεργειών τους. Αντιθέτως, φαινόταν σίγουροι για την ορθότητα των καταστρεπτικών ενεργειών τους, καθώς και για το αποτέλεσμα που, προφανώς, τους είχε ανατεθεί να φέρουν σε πέρας. Δηλαδή, να μπει οριστική ταφόπετρα στην παραγωγή λιγνίτη. Ποτέ πια!
Παρότι δεν έγιναν γνωστά τα αίτια της βιασύνης του πρωθυπουργού να δολοφονήσει το λιγνίτη, και μάλιστα σε περίοδο μεγάλης διεθνούς αναταραχής, σχετικά με την επάρκεια και την τιμή της ενέργειας, φέτος το χειμώνα, η δολοφονική απόπειρα απέτυχε, και ο λιγνίτης νεκραναστήθηκε. Του δόθηκε παράταση ζωής, έως την 31 Μαρτίου 2027.
Να σημειωθεί ότι η απόφαση του πρωθυπουργού να εξαφανίσει από προσώπου της χώρας το λιγνίτη συνέπεσε με την αντίθετη απόφαση όλων των χωρών της υφηλίου, που διέθεταν λιγνίτη, να στραφούν εκ νέου στην παραγωγή του. Και τούτο, επειδή οι αναλυτές προβλέπουν κάθετη αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, που θα ήταν η μοναδική πηγή θέρμανσης, χωρίς το λιγνίτη, και που θα απαιτούσε τεράστιες θυσίες από τους καταναλωτές.
Οι αλλοπρόσαλλες αυτές αποφάσεις, που λαμβάνονται επιπλέον στην πλάτη του ελληνικού λαού, όχι απλώς χωρίς ο ίδιος να ερωτηθεί για το που τον πάνε, αλλά και να απαιτούν, επιπλέον από αυτόν να καταβάλει υψηλό κόστος ρεύματος, επειδή ο λιγνίτης δεν άρεσε στους αρμόδιους, απαιτούν μια ελάχιστη έστω ερμηνεία, πού όμως δεν ήταν μέχρι σήμερα εφικτή.
Ωστόσο, ακριβώς, τώρα, με τις ανεξήγητες νεκραναστάσεις του λιγνίτη ρίπτεται ξαφνικά φως σε σειρά, καταρχήν, ανεξήγητων υποθέσεων, που σχετίζονται με αποφάσεις, ακυρώσεις αποφάσεων, καρατομήσεις, αποδόσεις χάριτος κλπ., και που ναι μεν φαίνονται ακατανόητες, αλλά κάθε άλλο παρά είναι τέτοιες.
Αναφέρομαι στην πρόσφατη δήλωση της Αμερικανίδας πρέσβειρας στη χώρα μας, με βάση την οποίαν « οι ΗΠΑ αλλάζουν όποια κυβέρνηση της υφηλίου δεν τους αρέσει». Η κυρία πρέσβης ήταν απολύτως ξεκάθαρη.
Ωστόσο (παραδόξως!) δεν άκουσα διαμαρτυρίες από την κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση. Που εξηγεί, βέβαια, εμμέσως, και το γιατί επικρατεί σιγή τάφου γύρω από τα Μνημόνια που κατέστρεψαν ολοσχερώς τη χώρα, αλλά και γύρω από τις τεράστιες διεκδικήσεις μας για τα γερμανικά χρέη κατοχής, για τις οποίες επισήμως σιγούμε.
Όλα καλά, λοιπόν. Και στο μεταξύ η «ανάπτυξη» σπάει ρεκόρ, που συγκεντρώνει το θαυμασμό της υφηλίου. Μόνο δεν είμαι σίγουρη σε ποια οικονομία τοποθετείται αυτή η ανάπτυξη, από που αρχίζει, που τελειώνει και πως μετριέται, όταν δεν έχει μείνει στην κατοχή μας, απολύτως τίποτα.